What is the Cwis: The Welsh Football Association?

Mae Cymdeithas Bêl-droed Cymru yn dathlu 150 o flynyddoedd o hanes, gan ddechrau gyda chymdeithas a sefydlwyd ym mis Mehefin 1876, a phenderfynodd drefnu gêm ryngwladol gyntaf Cymru. Mae'r gymdeithas wedi datblygu'n sylweddol, gan ddod yn ganolbwynt i'r gêm pêl-droed yn y wlad, gan gynnwys y tîm rhyngwladol. I ddysgu mwy am bêl-droed yng Nghymru, gallwch gymryd rhan yn ein cwis.

Last updated: 28 October 2023 (BST)

What’s happening now

Mae Cymdeithas Bêl-droed Cymru, sy'n cynrychioli pêl-droed yng Nghymru, yn dathlu ei phen-blwydd 150, sy'n nodi cyfnod hir o lwyddiant a thwf yn y gêm. Mae'r gymdeithas wedi chwarae rôl allweddol yn y datblygiad o bêl-droed yng Nghymru, gan gynnal nifer o ddigwyddiadau pwysig ac yn cyflwyno cystadlaethau a phrosiectau sy'n cefnogi'r gêm ar bob lefel. Mae gêm ryngwladol gyntaf Cymru wedi gosod sylfaen ar gyfer yr holl lwyddiannau sydd wedi dilyn, gan gynnwys cystadlaethau yn erbyn gwledydd eraill a datblygiadau yn y gêm leol.

Key takeaways

• Mae Cymdeithas Bêl-droed Cymru wedi'i sefydlu ers 150 mlynedd.
• Y gêm ryngwladol gyntaf a gynhelir gan Gymru oedd ym 1876.
• Mae'r gymdeithas wedi ehangu ei phresenoldeb yn y gêm a'i heffaith ar y gymuned.

Timeline: how we got here

Mae hanes Cymdeithas Bêl-droed Cymru yn cynnwys nifer o ddigwyddiadau allweddol:

• **1876**: Sefydlwyd Cymdeithas Bêl-droed Cymru.
• **1882**: Gêm ryngwladol gyntaf Cymru yn erbyn Lloegr.
• **1950**: Cymru'n cymryd rhan yn y Bencampwriaeth y Byd am y tro cyntaf.
• **2016**: Cymru'n cyrraedd rownd gynderfynol Pencampwriaeth Ewropeaidd.

What’s new vs what’s known

New today/this week

Mae'r dathliadau'n cynnwys nifer o weithgareddau, gan gynnwys gêm ryngwladol ben-blwydd, a chynhelir digwyddiadau i ddathlu'r hanes a'r llwyddiannau o'r gymdeithas. Mae cymorth gan y cyhoedd a'r cymunedau lleol wedi bod yn allweddol wrth gynnal y dathliadau hyn.

What was already established

Mae Cymdeithas Bêl-droed Cymru wedi bod yn sefydliad pwysig yn y byd pêl-droed, gan gyflwyno nifer o ddegau o dîmiau a chystadlaethau lleol, yn ogystal â'r tîm cenedlaethol. Mae'r sefydliad wedi gweithio'n galed i hyrwyddo pêl-droed yn y wlad, yn cynnwys datblygu ieuenctid a chymorth i glwbiau lleol.

Impact for the UK

Consumers and households

Mae twf y gymdeithas wedi ysgogi diddordeb mawr yn y gêm, gan arwain at fwy o bobl yn cymryd rhan mewn gweithgareddau pêl-droed. Mae hyn hefyd wedi arwain at gynnydd mewn buddsoddiadau yn y sector, gan greu cyfleoedd i'r cyhoedd gymryd rhan mewn gêm pêl-droed.

Businesses and jobs

Mae'r gymdeithas wedi creu cyfleoedd i fusnesau lleol trwy ddenu twristiaid i gystadlaethau a digwyddiadau. Mae'r galw am wasanaethau fel llety a bwyd wedi cynyddu, gan gefnogi'r economi leol.

Policy and regulation

Mae Cymdeithas Bêl-droed Cymru yn gweithio'n agos gyda Llywodraeth Cymru i sicrhau bod polisïau sy'n cefnogi datblygiad pêl-droed yn y wlad. Mae'n bwysig i'r gymdeithas sicrhau bod diogelwch a chymhelliant yn rhan o'r broses hon.

Numbers that matter

• **150**: Mlynedd ers sefydlu Cymdeithas Bêl-droed Cymru.
• **1876**: Y flwyddyn y cynhelwyd y gêm ryngwladol gyntaf.
• **20+**: Tîmiau sy'n cymryd rhan mewn cystadlaethau lleol.
• **500,000+**: Y nifer o bobl yn chwarae pêl-droed yng Nghymru.

Definitions and jargon buster

• **Pêl-droed**: Y gêm chwarae sydd â thîmiau sy'n cystadlu i sgorio gôl.
• **Cymdeithas**: Sefydliad sy'n gyfrifol am drefnu a rheoleiddio pêl-droed.

How to think about the next steps

Near term (0–4 weeks)

Mae digwyddiadau pen-blwydd yn cynnwys gêm ryngwladol a gweithgareddau cymunedol sy'n annog mwy o bobl i gymryd rhan yn y gêm. Mae'n gyfle i ddenu sylw at y gêm a hybu mwy o gyfranogiad.

Medium term (1–6 months)

Mae'n bwysig parhau i hybu pêl-droed yn y gymuned, gan gynnwys gweithgareddau addysgol a phrosiectau ieuenctid. Mae'r gymdeithas hefyd yn bwriadu cynyddu ei chydweithrediad gyda chlybiau lleol.

Signals to watch

• Ffigurau cyfranogiad yn y gêm.
• Y nifer o dîmiau newydd sy'n cael eu sefydlu.
• Y nifer o gymorth a roddir i glybiau lleol.

Practical guidance

Do

• Ymunwch â chlwb pêl-droed lleol.
• Ceisiwch gymryd rhan mewn digwyddiadau pêl-droed.

Don’t

• Peidiwch â chymryd rhan yn y gêm heb ddysgu am y rheolau.
• Peidiwch â chymryd rhan yn y gêm heb fod yn ddiogel.

Checklist

• Ydych chi'n gwybod am y rheolau sylfaenol o bêl-droed?
• Ydych chi wedi ymuno â chlwb neu dîm lleol?
• Ydych chi'n cymryd rhan mewn digwyddiadau pêl-droed?

Risks, caveats, and uncertainties

Mae'n bwysig nodi y gall y ffigurau a'r gwybodaeth a gynhelir gan y gymdeithas newid, yn enwedig wrth i'r gêm ddatblygu. Mae hefyd yn hanfodol bod y cymdeithas yn ymateb i unrhyw heriau sy'n codi, gan sicrhau bod y gêm yn parhau i fod yn ddiogel ac yn hygyrch i bawb.

Bottom line

Mae dathliad 150 mlynedd Cymdeithas Bêl-droed Cymru yn gyfle i adlewyrchu ar lwyddiannau'r gorffennol a'r dyfodol. Mae'r gymdeithas yn parhau i fod yn ganolbwynt i ddatblygiad pêl-droed yng Nghymru, gan gynnig cyfleoedd i'r gymuned ymgysylltu â'r gêm.

FAQs

Pa flynyddoedd y sefydlwyd Cymdeithas Bêl-droed Cymru?

Sefydlwyd Cymdeithas Bêl-droed Cymru ym 1876, gan ddechrau hanes hir o lwyddiant yn y gêm.

Beth yw'r gêm ryngwladol gyntaf a gynhelir gan Gymru?

Y gêm ryngwladol gyntaf a gynhelir gan Gymru oedd yn erbyn Lloegr ym 1882.

Pryd mae'r dathliadau pen-blwydd yn digwydd?

Mae'r dathliadau pen-blwydd yn digwydd yn ystod y misoedd nesaf, gan gynnwys gêm ryngwladol a gweithgareddau cymunedol.